دنداندرد شدید، حساسیت طولانیمدت به سرما و گرما، یا ایجاد آبسه روی لثه از علائم شایعی هستند که نشان میدهند پوسیدگی دندان از مینا و عاج عبور کرده و به بافت زنده داخل دندان (پالپ) رسیده است. در این شرایط، پر کردن معمولی دندان دیگر کافی نیست و برای حفظ دندان و جلوگیری از کشیدن آن، باید درمان ریشه یا عصب کشی دندان (Root Canal Therapy) انجام شود.
در دندانپزشکی نیک (در سعادتآباد)، درمان ریشه دندان با استفاده از تجهیزات دیجیتال و روتاری، زیر نظر متخصص درمان ریشه (اندودنتیست) انجام میشود تا احتمال خطای درمانی کاهش یافته و طول عمر دندان درمانشده افزایش یابد.
رزرو نوبت معاینه و درمان ریشه دندان
اگر دچار درد شدید یا ضرباندار دندان هستید، فرم زیر را جهت هماهنگی نوبت اورژانسی یا معاینه تخصصی تکمیل کنید. همکاران ما در پذیرش دندانپزشکی نیک در کوتاهترین زمان با شما تماس خواهند گرفت.
شمارههای تماس
شنبه تا چهارشنبه، ساعت ۱۰ تا ۲۰:
شماره همراه پذیرش:
چه زمانی دندان نیاز به عصب کشی دارد؟ (علائم درگیری عصب دندان)
پالپ دندان شامل عروق خونی، اعصاب و بافت همبند است. بر اساس گزارش انجمن اندودنتیستهای آمریکا (AAE)، علائم زیر نشاندهنده نیاز احتمالی دندان به درمان ریشه هستند:
* درد شدید هنگام جویدن یا اعمال فشار روی دندان: احساس درد مبهم یا شدید حین صرف غذا.
* حساسیت طولانیمدت به دما: احساس درد یا تیر کشیدن دندان بر اثر نوشیدنیهای سرد یا گرم که حتی پس از برداشتن محرک نیز تا چند دقیقه ادامه دارد.
* تغییر رنگ دندان: تیره یا خاکستری شدن دندان آسیبدیده به دلیل آسیب به عروق پالپ.
* تورم و حساسیت در لثه مجاور: التهاب، قرمزی یا ایجاد برآمدگی شبیه به جوش (آبسه دندانی) روی لثه.
* درد خودبهخودی و شبانه: دردی که بدون محرک خاصی شروع میشود و معمولاً در حالت درازکشیده شدت میافزاید.
توجه: در برخی موارد، عصب دندان بدون ایجاد درد شدید از بین میرود (پالپ نکروز) و مشکل تنها در معاینات دورهای یا از روی تصاویر رادیوگرافی (رادیوگرافی پریاپیکال یا بایتوینگ) تشخیص داده میشود.
مراحل عصب کشی دندان به صورت گام به گام
درمان ریشه دندان یک فرآیند میکروسکوپی و نیازمند دقت بالا است. مراحل عمومی این درمان در کلینیک نیک به شرح زیر است:
۱. معاینه بالینی و بررسی رادیوگرافی
دندانپزشک ابتدا وضعیت دندان را به صورت بالینی بررسی کرده و تصویر رادیوگرافی دندان را برای تعیین تعداد، انحنا و طول کانالهای ریشه ارزیابی میکند.
۲. اعمال بیحسی موضعی
برای تضمین راحتی بیمار و انجام درمان بدون درد، ناحیه اطراف دندان به طور کامل با کارتریجهای بیحسی باکیفیت بیحس میشود.
۳. ایزولاسیون دندان (دم دندانپزشکی یا رابردم)
جهت جلوگیری از ورود بزاق دهان (که حاوی باکتری است) به داخل کانالها و همچنین محافظت از حلق بیمار در برابر مواد شستوشو دهنده، دندان مورد نظر ایزوله میشود.
۴. ایجاد دسترسی به کانالها و برداشتن پوسیدگی
دندانپزشک با ابزار چرخشی مخصوص، پوسیدگیهای تاج دندان را برداشته و مسیری برای ورود به محفظه پالپ و کانالهای ریشه ایجاد میکند.
۵. پاکسازی و شکلدهی کانالها (کانالزنی)
با استفاده از فایلهای دستی یا ابزار روتاری، بافتهای عفونی و عصب دندان خارج میشوند. کانالها به طور دقیق تمیز، گشاد و شکلدهی میشوند تا برای پر شدن آماده شوند. در این مرحله، طول کانال با دستگاه اپکس لوکیتور اندازه گیری میشود.
۶. شستوشو و ضدعفونی مداوم
در حین فرمدهی، کانالها به طور مکرر با محلولهای ضدعفونیکننده مخصوص (مانند سدیم هیپوکلریت) شستوشو داده میشوند تا باکتریها به طور کامل نابود شوند.
۷. پر کردن کانالهای ریشه دندان
پس از خشک کردن کانالها، فضای خالی ریشه با مادهای سازگار با زیست بدن به نام “گوتاپرکا” همراه با سیلر (چسب مخصوص ریشه) به طور کامل و نفوذناپذیر پر و مهروموم میشود.
۸. پانسمان موقت یا ترمیم دائم تاج
اگر دندان دارای عفونت فعال باشد، ممکن است دندانپزشک داروی ضدعفونیکننده داخل کانال قرار داده و دندان را موقتاً پانسمان کند تا در جلسه دوم پر شود. در غیر این صورت، در همان جلسه ترمیم تاج انجام میشود.
بعد از عصب کشی چه اقداماتی لازم است؟ (ترمیم تاج و روکش)
پس از درمان ریشه، دندان فاقد خونرسانی فعال شده و به مرور زمان شکننده و آسیبپذیر میشود. برای بازگرداندن عملکرد و حفظ ساختار دندان، دو اقدام اصلی انجام میشود:
پر کردن دندان (با آمالگام یا کامپوزیت)
اگر بخش زیادی از ساختار تاج دندان سالم مانده باشد، دندانپزشک تاج را با مواد فلزی (آمالگام) یا همرنگ دندان (کامپوزیت یا گلاس آینومر) بازسازی میکند.
روکش دندان (پروتز ثابت دندان)
در مواردی که دیوارههای دندان به شدت تخریب شده باشند، بازسازی دیوارهها و قرار دادن روکش (سرامیکی، فلز-سرامیک PFM یا زیرکونیا) جهت جلوگیری از شکستن دندان تحت فشارهای جویدنی کاملاً ضروری است.
عصب کشی دندان با بیهوشی و سدیشن (آرامبخشی)
برای افرادی که دچار فوبیای شدید دندانپزشکی (دنتال فوبیا) هستند، کودکان غیرهمکار، یا بیمارانی که رفلاکس شدید معده (حالت تهوع در حین کار) دارند، امکان انجام درمان ریشه تحت سدیشن (آرامبخشی عمیق) یا بیهوشی عمومی در کلینیک نیک فراهم است. در این روش، بیمار در طول درمان در خوابی عمیق و بدون اضطراب به سر میبرد و هیچ دردی را احساس نمیکند.
عصب کشی دندان در بارداری
انجام درمان ریشه دندان در دوران بارداری در صورت وجود درد شدید یا عفونت فعال، برای جلوگیری از ورود عفونت به سیستم گردش خون مادر، کاملاً مجاز و ضروری است.
* بهترین زمان درمان: مناسبترین دوره برای درمانهای دندانپزشکی غیر اورژانسی، سهماهه دوم بارداری است.
* ملاحظات حفاظتی: عکسبرداری رادیوگرافی با استفاده از روپوشهای سربی مخصوص و محافظ تیروئید انجام میشود و داروهای بیحسی فاقد اثر سوء بر جنین انتخاب خواهند شد.
تفاوت عصب کشی دندانهای مختلف (تعداد کانالها)
آناتومی دندانها بر پیچیدگی درمان و زمان مورد نیاز تأثیرگذار است:
* دندانهای جلو (تککاناله): دندانهای پیشین و نیش معمولاً دارای یک کانال ریشه مستقیم هستند و عصبکشی آنها سریعتر انجام میشود.
* دندانهای پیشآسیاب (دوکاناله): این دندانها معمولاً دارای یک یا دو کانال ریشه هستند.
* دندانهای آسیاب بزرگ (سه یا چهار کاناله): دندانهای شماره ۶، ۷ و ۸ به دلیل قرارگیری در انتهای دهان، دسترسی سختتر و داشتن ۳ الی ۴ کانال با انحناهای پیچیده، به مهارت و زمان بیشتری برای درمان نیاز دارند.
* دندانهای شیری کودکان: عصبکشی دندان شیری (پالپوتومی یا پالپکتومی) با هدف حفظ دندان تا زمان رویش دندان دائمی جایگزین انجام میشود.
هزینه عصب کشی دندان
هزینه درمان ریشه دندان به عواملی مانند تعداد کانالهای دندان (تککاناله، دوکاناله یا چندکاناله)، تخصص دندانپزشک (عمومی یا متخصص درمان ریشه)، نیاز به جراحیهای مکمل یا درمان مجدد ریشه (Re-treatment) بستگی دارد.
برای مشاهده تعرفههای بهروزشده، پوششهای بیمهای و شرایط پرداخت اقساطی کلینیک نیک، میتوانید به صفحه اختصاصی هزینه درمان ریشه مراجعه نمایید:
سوالات متداول (FAQ)
آیا عصب کشی دندان درد دارد؟
خیر. درمان ریشه با استفاده از داروهای بیحسی موضعی قوی انجام میشود و بیمار در حین کار دردی احساس نمیکند. احساس درد خفیف یا حساسیت تا چند روز پس از درمان طبیعی بوده و با مسکنهای تجویزی برطرف میشود.
چند روز بعد از عصب کشی باید برای پر کردن دائم مراجعه کنیم؟
معمولاً بین ۳ تا ۷ روز پس از عصبکشی و پس از اطمینان از فروکش کردن التهاب ریشه، دندانپزشک پانسمان موقت را برداشته و اقدام به پر کردن دائم یا قالبگیری روکش میکند.
ماندگاری دندان عصبکشی شده چقدر است؟
دندانی که به درستی عصبکشی، ترمیم و در صورت نیاز روکش شده باشد، با رعایت بهداشت دهان و دندان میتواند تا پایان عمر کارایی داشته باشد.
آیا دندان عصبکشی شده دوباره خراب یا پوسیده میشود؟
بله. دندان عصبکشی شده عصب ندارد و دیگر به سرما یا گرما واکنش نشان نمیدهد، اما دیوارههای آن همچنان مستعد پوسیدگی ناشی از تجمع پلاک و باکتری هستند. رعایت بهداشت و استفاده از نخ دندان الزامی است.
درمان مجدد ریشه (عصبکشی مجدد) چیست؟
در صورتی که درمان اولیه به دلیل کانالهای کشفنشده، شستوشوی ناقص یا نشت بزاق با شکست مواجه شود و دندان مجدداً عفونت کند، نیاز به تخلیه مواد قبلی و درمان مجدد ریشه (اصطلاحاً ریتریت) توسط متخصص وجود دارد.
آیا بدون عصبکشی و فقط با مصرف آنتیبیوتیک عفونت دندان خوب میشود؟
خیر. آنتیبیوتیکها از طریق جریان خون عمل میکنند. از آنجا که عصب داخل دندان از بین رفته است، جریان خونی درون دندان وجود ندارد تا دارو را به منشأ عفونت برساند. آنتیبیوتیک فقط به طور موقت علائم را کاهش میدهد، اما درمان قطعی، خارج کردن فیزیکی بافت عفونی است.
لینک های معتبر خارجی
American Association of Endodontists (AAE) – Abscessed Teeth
https://www.aae.org/patients/dental-symptoms/abscessed-teeth/
NHS – Root canal treatment
https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/root-canal-treatment/
Mayo Clinic – Tooth abscess: Symptoms & causes
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tooth-abscess/symptoms-causes/syc-20350901
American Dental Association (ADA) – Antibiotics for Dental Pain and Swelling
